fbpx
27/02/2020 The magazine by Communication Science students of the UvA

Jeroen Oerlemans: de wereld van een oorlogsfotograaf

De dood van Jeroen Oerlemans is niet de eerste keer dat een persfotograaf in een oorlogsgebied overlijdt. Wat beweegt deze fotografen dit werk te doen?


Afgelopen zondag heeft een sluipschutter in Libië het leven beëindigd van de Nederlandse journalist Jeroen Oerlemans. Daarmee is hij niet de eerste Nederlandse journalist die overlijdt in een oorlogsgebied en waarschijnlijk ook niet de laatste. Acht jaar geleden overleed Stan Storimans in Georgië en in de jaren tachtig overleden vijf Nederlandse journalisten in San Salvador. Het roept de vraag op: waarom wordt iemand nog oorlogsjournalist?

Over avonturiers en verstandige jongens
Het is 1968 en de Britse fotograaf Don McCullin is in Cambodja. Plotseling voelt hij een enorme klap op z’n borst en hij valt achterover. Als hij naar beneden kijkt, ziet hij dat z’n Nikon compleet verwoest is. Een kogel zit vast in de camera. Een kogel die oorspronkelijk bedoeld was voor hem. Wat doe je in zo’n situatie, wanneer je camera letterlijk je leven redt? Je koopt een nieuwe en gaat door met foto’s maken.

McCullin was een avonturier. Voor hem was het gevaar onderdeel van de baan. Net als een andere beroemde oorlogsfotograaf, Robert Capa, dacht hij: ‘Als de foto niet goed genoeg is, dan ben je niet dichtbij genoeg.’

Maar niet alle fotografen denken zo. Jeroen Oerlemans was zelf, in de woorden van zijn collega’s, een verstandige jongen. “We namen geen onnodige risico’s”, zegt Joanie de Rijke, zijn collega in Sirte, de plek waar Oerlemans overleden is. Zo had hij alle voorzorgsmaatregelen genomen. Hij had een helm op, een kogelwerend vest aan en was duidelijk herkenbaar als journalist. “Jeroen was een journalist […] die zichzelf constant afvroeg: ga ik te ver of niet?”, aldus Peter ter Velde, een journalist die vaak met Oerlemans samenwerkte. Voor hem was dus geen enkele foto het waard om te sterven.

Zonder oorlogsfotografen en oorlogscorrespondenten is oorlog één grote show of een glorieuze parade recht uit 1984.

Een kritieke massa van informatie en inzicht
De meest beroemde oorlogsfoto’s komen waarschijnlijk uit de oorlog tussen de VS en Vietnam. Denk bijvoorbeeld aan de foto van rennende kinderen na een aanval met napalm. Ons beeld van deze oorlog en van allen die erna gekomen zijn, is gevormd door de fotografen die ze in beeld gebracht hebben. Zonder hen waren we afhankelijk van de strijdende partijen voor ons beeldmateriaal. Op die manier zouden veel beelden en informatie over conflicten ons nooit bereiken. Dat blijkt ook uit dit campagnefilmpje van Reporters Without Borders. Zonder oorlogsfotografen en oorlogscorrespondenten is oorlog één grote show of een glorieuze parade recht uit 1984.

Toen James Nachtwey een lifetime award won voor zijn foto voor de journalistiek, vatte hij de kracht van journalisten mooi samen in zijn speech. Hij zei: “Het is het gezamenlijke werk van alle journalisten, die de kritieke massa van informatie en inzicht opbouwen, wat verandering mogelijk maakt en de wereld een beetje een betere plek maakt.”

Jeroen Oerlemans deed dit onder andere met zijn fotorapportage over Sirte, welke hij samen met Ana van Es maakte. Eerder, in 2006, kreeg hij een eervolle vermelding bij de World Press Photo voor deze foto van een dode baby in Libanon.

Omgaan met gevaar
Er zijn beroemde gevallen bekend van fotografen en journalisten die het allemaal wat minder uitmaakten. Een voorbeeld hiervan is Paul Watson, een Amerikaanse fotojournalist die in de jaren negentig in Somalië bleef, lang nadat dit nog verstandig was. In een interview jaren later zei hij: “Ik was roekeloos en het kon me niks schelen wat er zou gebeuren. Dat is niet gezond om te zeggen, maar ik wist dat er iets groots zo gebeuren en dacht fuck it, ik blijf.”

Jeroen Oerlemans was niet één van deze journalisten. Als je geen avonturier bent, dan juist, moet je als oorlogsfotograaf leren omgaan met gevaar. In 2011 praatte hij hierover bij De Wereld Draait Door. “In dit soort situaties ben je gewoon hartstikke bang”, zei hij. “Maar je moet door met wat je aan het doen bent. Als je door het oog van de lens kijkt, dan neutraliseert dat en dan ben je met je werk bezig. Het is het risico van het vak. Je denkt en hoopt altijd dat het jou niet zal gebeuren. Anders doe je het niet.”

James Nachtwey voegt daar nog het volgende aan toe: “Wij navigeren gevaren, ondergaan moeilijkheden en ons hart wordt gebroken. Allemaal keer op keer op keer. Omdat we geloven dat de meningen van mensen tellen. Dat onze samenleving niet kan functioneren zonder de informatie die we geven en de verhalen die we vertellen.”

Reacties

reacties

Related Posts

A wrap-up on the International Film Festival Rotterdam Awards Ceremony

27/02/2020

27/02/2020

Medium summarizes the awards of the most prominent film festival in the Netherlands, the International Film Festival in Rotterdam. As one of the largest film festivals in the world, 2020 was the IFFR's 49th edition, hosting masterclasses, screenings, panel discussions, and a vast crowd from the most talented in the film industry.

A Requiem to BoJack Horseman

26/02/2020

26/02/2020

Spanning six seasons, Netflix’s first original animated series BoJack Horseman finally came to an end last January. First dismissed as yet another adult animated show much like The Simpsons and Bob’s Burgers, BoJack Horseman grew to be revered as a brilliantly dark, thoughtful show that doesn’t pull any punches when discussing social issues. Karina discusses the show's brilliance.

Medium Podcast #9- IFFR Interview with Artemio Narro and Manolo Caso

25/02/2020 and

25/02/2020

Medium Podcast went on the field to interview Artemio Narro and Manolo Caso after the world premiere of Narro's second feature film and Caso's acting debut in ColOZio.

Fake News: het dodelijkste virus dat er is

24/02/2020

24/02/2020

Volgens de media zou de halve wereld als besmet zijn met het Coronavirus. Echter valt dit reuze mee en probeert de media ons door fake news bang te maken.

Fake News and the Coronavirus: How the Media verbalize Xenophobia in the New Decade

22/02/2020

22/02/2020

As the Coronavirus spreads so do the misinformation and fake news that lead to xenophobia around the globe. Stephanie writes about her own experience as an Asian student abroad.

Becoming Your Own Life Coach – Living an Enriched Life

21/02/2020

21/02/2020

The series of Becoming Your Own Life Coach reaches its second chapter. Andrada reflects on the applied knowledge of the first book of the series and reviews a second one.

The Road to Acceptance of Queer Women in Media Representation

19/02/2020

19/02/2020

Acceptance or fetishization? This article takes a critical look at the way the media portrays lesbians and their relationships.

Medium Podcast #8 – Jade’s Pact

14/02/2020 and

14/02/2020

The month in which Jade stopped using smartphones and developed a texting twitch (Parents beware).

Personal Ads: Who needs Cupid?

14/02/2020

14/02/2020

From personal ads to dating apps, people have advertised themselves to find the best suitor. Medium tells you why cupid is out of business.

Parasite wins Best Picture without an ’English-speaking’ host

13/02/2020

13/02/2020

Parasite makes history at the 92nd Academy Awards by being the first non-English speaking film to win Best Picture, defeating eight other competing English-language movies. Danny tells us why Parasite deserved to win.

A day in the life of the FSR FMG’s official secretary

13/02/2020

13/02/2020

Have you ever wondered what the secretary of the FSR FMG does? Meet Robin while she tells about her job! The job that currency has a vacancy, so check it out!

“Trust the child within you”: Interview with Francis Alÿs

Medium interviewed Francis Alÿs, director of "Sandlines", which premiered in Europe at the International Film Festival in Rotterdam. His work is currently being exhibited at the Eye Film Museum in Amsterdam.

Black tie: A guide on formal attire

12/02/2020

12/02/2020

Your next formal event is coming up and no idea what to wear? Then this article is the perfect guide in what to wear in ‘black tie’ to the next formal event.  

The Lessons of a Mercurius Sales Committee Member

10/02/2020

10/02/2020

Have you ever wondered what the Sales Committee of the study association Mercurius exactly does? Margarete gives you an insight into the useful skills she has developed as part of the committee.

Vienna: City of dreams

10/02/2020

10/02/2020

The Austrian capital is a worldwide famous destination with all sorts of architecture, museums, and landmarks to visit. If you are an art or history lover, a foodie, or you just get a thrill out of traveling to a new place; Vienna is the place for you!

mersin escort mersin escort mersin escort canlı tv konya escort