fbpx
19/02/2020 Communication Science news and articles

Sociale media: mag het wat minder?

Sociale media nemen een prominente plek in ons leven in, maar men wordt zich steeds meer bewust van de gevaren die dit met zich meebrengt. Is het tijd voor verandering?


Van Facebook tot Snapchat en van Instagram tot Whatsapp: alles leek de afgelopen jaren in het teken te staan van de sociale media. Zelfs Chantal Janzen is begonnen met het vloggen van haar zwangerschap. De grenzen tussen ons privéleven en onze uitingen op sociale media zijn weggevaagd en deze twee werelden lijken met elkaar verstrengeld te zijn. Maar het tij is nu gekeerd: de wervelwind van sociale media lijkt te zijn gaan liggen. Met de komst van de Sleepwet leek er ineens maatschappelijk bewustzijn te ontstaan over ons privéleven, dat door het gebruik van sociale media blootligt.

Een voormalig manager bij Facebook zegt zich zelfs schuldig te voelen over het ontstaan van het platform. Dopamine, het ‘beloningshormoon’ dat in het lichaam vrijkomt bij het krijgen van likes, zou ons in extreme gevallen verslaafd maken aan sociale media en zorgen voor sociale onrust. Het idee dat kinderen opgroeien met die constante hunkering naar likes, beangstigt me enigszins. Hoe kunnen kinderen nog ongedwongen opgroeien met fietsenrek-gebitten, wanneer er die constante drang is naar bevestiging? Deze mogelijke consequentie lijken sociale media-goeroes zelf inmiddels ook te erkennen. Hoe ver mag de vrije markt eigenlijk gaan, wanneer het zoveel maatschappelijke consequenties teweegbrengt?

Een paar jaar geleden keek ik een documentaire van Sunny Bergman. Hierin reisde ze af naar het communistische Cuba, om te onderzoeken hoe het gebrek aan consumentenmarketing en reclame het zelfbeeld beïnvloedde. De resultaten logen er niet om: de mensen ervoeren minder sociale druk om er goed uit te zien en hadden over het algemeen een positiever zelfbeeld. Nu wil ik niet suggereren dat we met z’n allen communistisch moeten worden, maar het constante bewustzijn van uiterlijk vertoon en van jezelf, lijkt me geen gezonde basis. Sociale media lijken handig gebruik te maken van onze onzekerheden en boeken er zelfs financieel gewin mee.

Zoals Mark Deuze in zijn boek ‘Leven in media’ beschrijft, leven we niet meer ‘met’ media, maar ‘in’ media

Anderzijds betwijfel ik of de wervelwind van sociale media daadwerkelijk gaat liggen. Met de komst van sociale media influencers en vloggers lijkt er een hele nieuwe, jonge doelgroep te zijn aangesproken. Op die manier ontstaat er een soort semi-werkelijkheid. Ons privéleven wordt een publiek goed en het is ineens de normaalste zaak van de wereld om je weeën te delen met je volgers. Natuurlijk brengt het ook veel kijkplezier met zich mee voor een bepaalde doelgroep en is het een kwestie van persoonlijke keuze, maar moet je die keuze nog wel bieden als de negatieve consequenties al breed zijn uitgemeten in talloze publicaties?

Zoals Mark Deuze in zijn boek ‘Leven in media’ beschrijft, leven we niet meer ‘met’ media, maar ‘in’ media. We zijn er zelf onderdeel van geworden. Sterker nog: de laatste trend, vloggen, lijkt wel een product te zijn van de media zelf. Hoogleraar ontwikkelingen in de publieke opinie, Henri Beunders, waarschuwt voor de gevolgen die dit kan hebben voor onze democratie. Want hoe organiseer je een democratie waar iedereen iets wil inbrengen, en dit door middel van sociale media ook doet? Hoe voorkom je de intrede van fake news en hoe onderscheid je dit van echt nieuws?

Tegelijkertijd geven sociale media een hele grote groep mensen een stem. Wellicht voelen mensen zich meer gehoord en heeft Beunders in die zin ongelijk. Het zou mensen kunnen stimuleren om met elkaar in gesprek te gaan en om hun mening te verdedigen. Dit lijkt Beunders onvoldoende te erkennen. Maar de vraag is: hoe gaan we met sociale media om zonder dat we er afhankelijk van worden? Zonder dat we die likes de overhand laten nemen? Misschien begint dit wel met de bewustwording van het feit dat Facebook en Instagram bedrijven zijn die uit zijn op financieel gewin.

Wanneer onze vraag naar Facebook en Instagram stopt, zal het aanbod uiteindelijk wegvagen. Dan wordt Facebook wellicht ooit een soort Hyves. Iets uit het verleden.

Sociale media zijn misschien verstrikt geraakt in ons leven en hebben bepaalde positieve uitwerkingen, maar feit blijft dat je een consument bent. Een consument waarvan ontzettend veel informatie wordt bewaard, door middel van commerciële trucs als cookies. Misschien is het tijd om de rollen weer om te draaien. Een vrije markt betekent in de praktijk een markt van vraag en aanbod en wanneer onze vraag naar Facebook en Instagram stopt, zal het aanbod uiteindelijk wegvagen. Dan wordt Facebook wellicht ooit een soort Hyves. Iets uit het verleden. Een leven zonder drang naar likes lijkt me best prettig. Zonder die perfecte plaatjes en vloggers die insinueren dat hun leven volmaakt is.

Een revolutie in mediagebruik is wat overtrokken, maar een andere aanpak is misschien geen slecht idee. Een aanpak waarin de consument de vraag weer bepaalt, in plaats van de markt zelf. Vloggers verdienen immers geld met hun vlogs omdat er een markt voor is. Wellicht is er een doelgroep die zich hierin kan vinden, maar er is vast een grote groep die, net als ik, een tegengeluid wil bieden. Die kinderen wat minder bewust wil laten zijn van uiterlijk en wat meer van innerlijk. Die de drang naar likes wat terug wil schroeven en wat minder consument wil zijn. Een groep die wat minder semi-werkelijkheid wil creëren en iets meer werkelijkheid.

Cover: Geralt / Eindredactie: Kevin Hesp

Reacties

reacties

Related Posts

Medium Podcast #8 – Jade’s Pact

14/02/2020 and

14/02/2020

The month in which Jade stopped using smartphones and developed a texting twitch (Parents Beware).

Personal Ads: Who needs Cupid?

14/02/2020

14/02/2020

From personal ads to dating apps, people have advertised themselves to find the best suitor. Medium tells you why cupid is out of business.

Parasite wins Best Picture without an ’English-speaking’ host

13/02/2020

13/02/2020

Parasite makes history at the 92nd Academy Awards by being the first non-English speaking film to win Best Picture, defeating eight other competing English-language movies. Danny tells us why Parasite deserved to win.

A day in the life of the FSR FMG’s official secretary

13/02/2020

13/02/2020

Have you ever wondered what the secretary of the FSR FMG does? Meet Robin while she tells about her job! The job that currency has a vacancy, so check it out!

“Trust the child within you”: Interview with Francis Alÿs

Medium interviewed Francis Alÿs, director of "Sandlines", which premiered in Europe at the International Film Festival in Rotterdam. His work is currently being exhibited at the Eye Film Museum in Amsterdam.

Black tie: A guide on formal attire

12/02/2020

12/02/2020

Your next formal event is coming up and no idea what to wear? Then this article is the perfect guide in what to wear in ‘black tie’ to the next formal event.  

The Lessons of a Mercurius Sales Committee Member

10/02/2020

10/02/2020

Have you ever wondered what the Sales Committee of the study association Mercurius exactly does? Margarete gives you an insight into the useful skills she has developed as part of the committee.

Vienna: City of dreams

10/02/2020

10/02/2020

The Austrian capital is a worldwide famous destination with all sorts of architecture, museums, and landmarks to visit. If you are an art or history lover, a foodie, or you just get a thrill out of traveling to a new place; Vienna is the place for you!

AMFI-film screening 2020: Student works of art about fashion and identity

09/02/2020 and

09/02/2020

Medium had the opportunity to attend the 2020 Fashion Film Screening & Photo-exhibition created by AMFI students. This was our take.

‘Taylor Swift: Miss Americana’: How The Pop Supernova Found Her Voice

07/02/2020

07/02/2020

Emma analyses 'Miss Americana,' the documentary about Taylor Swift. In this, Swift narrates her life as a pop star and a woman in her 20's.

Vegan for a month: a new veganning or a big missed-steak?

07/02/2020

07/02/2020

Dry-January not quite your thing? Maybe give veganism a go. Gabby explores veganism for herself, and leaves us with some tasty tips!

Afgeserveerd voedsel wordt steeds meer uitgeserveerd

06/02/2020

06/02/2020

Steeds meer initiatieven richten zich op het tegengaan van voedselverspilling. En dat is maar goed ook, want jaarlijks verdwijnt een derde van al het voedsel in de vuilnisbak.

Hoe ik een maand mijn smartphone opgaf

05/02/2020

05/02/2020

Geen smartphone voor een maand: hoe kan dat tegenwoordig? Jade ging deze uitdaging aan en vertelt waarom iedereen het een keertje moet proberen.

FSR 101: A crash course on what the student council does for your student rights

03/02/2020 and

03/02/2020

Medium breaks down the influence that the Faculty Student Council of UvA's Faculty of Social and Behavioral Sciences has on our community and how you can participate to make a change.

Duolingo: The Boogieman of Language Apps

31/01/2020

31/01/2020

The green owl goes rogue - this article discusses Duolingo's (almost extreme) methods to coerce us into practicing our language skills.

mersin escort mersin escort mersin escort canlı tv konya escort