fbpx
19/02/2020 Communication Science news and articles

Oekraïne: waar gaat het over?

Nederlanders hebben verkeerde ideeën bij het Oekraïne-referendum. Ligt de schuld bij de media?


Vandaag is het zover. Eindelijk, de dag waarop heel Nederland heeft gewacht: de dag van het Oekraïnereferendum. Kinderen mogen wat langer opblijven om de uitslag af te wachten, miljoenen mensen kijken de live-uitzending, want morgen is de eerste dag van een nieuw tijdperk. De tijdsrekening zal moeten worden herzien: er is een tijd voor en een tijd na het referendum.

Handelsverdrag-plus
Iedereen die zich een beetje heeft ingelezen in de zaken waar Nederland morgen over mag stemmen, weet dat dit hele gedoe complete onzin is. Met het risico dat ik iets te sterk simplificeer: morgen wordt gestemd over een soort handelsverdrag-plus, een pakket maatregelen om de handelsrelaties tussen Oekraïne en de Europese Unie een steuntje in de rug te geven. Uiteraard gaat dat gepaard met politieke maatregelen, handel is immers geen rechtsvrije ruimte. Het is niet zo gek dat de Europese Unie de wens uit dat men in Oekraïne hervormingen uitvoert die in lijn zijn met Europese handelsbelangen en dat houdt nu eenmaal in dat Oekraïne zich richting het Westen opent.

Beeldvorming
De beeldvorming is een hele andere zaak. Er wordt ten onrechte gedaan alsof de ratificatie van het associatieverdrag van Oekraïne een niet te stoppen proces in werking zet dat zeker leidt tot de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie, de NAVO, oorlog met Rusland, de ondergang van de wereld. In eerdere associatieverdragen met onder meer Turkije wordt expliciet gerept over het perspectief van toetreding tot de EU, daar is in dit geval geen sprake van. Iedereen die de actualiteit de afgelopen jaren een beetje heeft gevolgd, weet dat Turkije ver verwijderd is van een eventueel EU-lidmaatschap, dus in het geval van Oekraïne kan daar al helemaal geen sprake van zijn.

Verkeerd beeld
Toch is dit het beeld dat veel Nederlanders hebben. Uit een onderzoek in opdracht van de NOS dat gisteren werd gepubliceerd, bleek dat 46 procent van de Nederlanders het associatieverdrag ziet als een eerste stap naar toetreding tot de Europese Unie, slechts zeventien procent van de Nederlanders is het daar niet mee eens. De rest is neutraal of weet het niet. Het is vrij teleurstellend dat één derde van de Nederlanders één dag voor het referendum eigenlijk nog geen idee heeft of ze voor of tegen het associatieverdrag zijn.

GeenStijl heeft geen tegengeluid en daardoor valt niet meer op dat het tendentieus is

Media-aandacht
Deze cijfers roepen de vraag op of de media ons wel goed hebben voorgelicht over het referendum. Een snelle zoekopdracht op LexisNexis naar artikelen in nationale printmedia sinds 1 januari van dit jaar, leert dat er tot gisteren 803 artikelen over het referendum zijn verschenen. Gisteren was de 96e dag van het jaar, dus dat komt neer op een gemiddelde van ruim acht artikelen per dag, web-, televisie- en radionieuws niet meegerekend. Als de media in de overige dagen van april net zo veel over het referendum blijven schrijven als de afgelopen dagen, zou het totaal voor april alleen al uitkomen op zo’n 1200 artikelen: een absurd aantal.

stata referendum

Gefaald?
Hoe kan het dat de media zo veel aandacht geven aan het referendum en de bevolking desondanks zo slecht op de hoogte is van de inhoud van het referendum? De conclusie ligt voor de hand: de media zijn er niet in geslaagd de essentie van het associatieverdrag goed weer te geven. Natuurlijk betreft het een complexe materie: het associatieverdrag is zonder de bijlages 323 pagina’s lang en we mogen ervan uitgaan dat het geen toegankelijke proza is. Maar de media hebben wel voor grotere uitdagingen gestaan en de essentie van het akkoord is vrij eenvoudig samen te vatten.

Toch hebben de media dit niet goed over kunnen brengen. De journalistiek is er niet in geslaagd structuur aan te brengen in het publieke debat. Het gonst van de geruchten, meningen, leugens en onjuistheden, maar daar heeft men niet doorheen kunnen prikken. De nee-campagne kon ongestoord een eigenlijk vrij onbelangrijk referendum (de kans dat er voelbare conclusies aan worden verbonden, is hoe dan ook vrij klein) bombarderen tot een stem voor of tegen Europa. De media zijn er niet in geslaagd deze leugen te ontmaskeren.

Internet
Eén van de oorzaken zou wellicht kunnen liggen in het feit dat de nee-campagne onder meer werd gesteund door GeenStijl/GeenPeil. Er werd handig gebruik gemaakt van een grote groep mensen die goed de weg weet op internet, iets waar ‘ouderwetse’ media het vaak nog altijd lastig mee hebben. Op internet kon zo ongestoord worden gewerkt aan een EU-referendum-frame, die later handig door Geert Wilders en andere tegenstanders werd overgenomen. Het bleek onmogelijk om deze frame naderhand nog te wijzigen.

Kenniskloof
Deze kwestie laat zo op vrij pijnlijke wijze zien dat de achterstand van de media op het gebied van internet de kenniskloof binnen de maatschappij vergroot. Doordat er op internet nauwelijks kwalitatief hoogwaardige en tegelijkertijd toegankelijke journalistiek beschikbaar is, lezen steeds meer mensen eenzijdig nieuws: het (naar eigen zeggen) tendentieuze geluid van GeenStijl heeft geen tegengeluid en daardoor valt niet meer op dat het tendentieus is. Bij gebrek aan andere argumenten nemen mensen de standpunten van GeenStijl snel over.

Waardeer online-journalistiek!
Het is daarom de allerhoogste tijd dat traditionele media digital natives worden. Alleen als redactiemedewerkers de wetten van het internet snappen en nieuws op een toegankelijke manier online brengen, zullen mensen die nu slechts één kant van het verhaal horen weer een eigen afweging kunnen maken. Online journalistiek blijft vaak een ondergeschoven kindje, het is te hopen dat er niet meer al te veel referenda nodig zijn om de media wakker te schudden.

Disclaimer:
Natuurlijk spelen ook politici een schandalige rol bij dit referendum. Ook zij gebruiken het pro-/ anti-Europa-frame en er wordt wel heel makkelijk voorbijgegaan aan het feit dat Oekraïne een verscheurd land in oorlog is. Daarnaast is het natuurlijk niet zo dat Rusland in dit hele verhaal geen enkele rol speelt, als politici beweren dat dat niet het geval is, wordt de gemiddelde Nederlander (onterecht) voor de gek gehouden. Dat versterkt het vertrouwen in de politiek natuurlijk niet.

Cover: Kaboompics // Karolina

Reacties

reacties

Related Posts

Medium Podcast #8 – Jade’s Pact

14/02/2020 and

14/02/2020

The month in which Jade stopped using smartphones and developed a texting twitch (Parents Beware).

Personal Ads: Who needs Cupid?

14/02/2020

14/02/2020

From personal ads to dating apps, people have advertised themselves to find the best suitor. Medium tells you why cupid is out of business.

Parasite wins Best Picture without an ’English-speaking’ host

13/02/2020

13/02/2020

Parasite makes history at the 92nd Academy Awards by being the first non-English speaking film to win Best Picture, defeating eight other competing English-language movies. Danny tells us why Parasite deserved to win.

A day in the life of the FSR FMG’s official secretary

13/02/2020

13/02/2020

Have you ever wondered what the secretary of the FSR FMG does? Meet Robin while she tells about her job! The job that currency has a vacancy, so check it out!

“Trust the child within you”: Interview with Francis Alÿs

Medium interviewed Francis Alÿs, director of "Sandlines", which premiered in Europe at the International Film Festival in Rotterdam. His work is currently being exhibited at the Eye Film Museum in Amsterdam.

Black tie: A guide on formal attire

12/02/2020

12/02/2020

Your next formal event is coming up and no idea what to wear? Then this article is the perfect guide in what to wear in ‘black tie’ to the next formal event.  

The Lessons of a Mercurius Sales Committee Member

10/02/2020

10/02/2020

Have you ever wondered what the Sales Committee of the study association Mercurius exactly does? Margarete gives you an insight into the useful skills she has developed as part of the committee.

Vienna: City of dreams

10/02/2020

10/02/2020

The Austrian capital is a worldwide famous destination with all sorts of architecture, museums, and landmarks to visit. If you are an art or history lover, a foodie, or you just get a thrill out of traveling to a new place; Vienna is the place for you!

AMFI-film screening 2020: Student works of art about fashion and identity

09/02/2020 and

09/02/2020

Medium had the opportunity to attend the 2020 Fashion Film Screening & Photo-exhibition created by AMFI students. This was our take.

‘Taylor Swift: Miss Americana’: How The Pop Supernova Found Her Voice

07/02/2020

07/02/2020

Emma analyses 'Miss Americana,' the documentary about Taylor Swift. In this, Swift narrates her life as a pop star and a woman in her 20's.

Vegan for a month: a new veganning or a big missed-steak?

07/02/2020

07/02/2020

Dry-January not quite your thing? Maybe give veganism a go. Gabby explores veganism for herself, and leaves us with some tasty tips!

Afgeserveerd voedsel wordt steeds meer uitgeserveerd

06/02/2020

06/02/2020

Steeds meer initiatieven richten zich op het tegengaan van voedselverspilling. En dat is maar goed ook, want jaarlijks verdwijnt een derde van al het voedsel in de vuilnisbak.

Hoe ik een maand mijn smartphone opgaf

05/02/2020

05/02/2020

Geen smartphone voor een maand: hoe kan dat tegenwoordig? Jade ging deze uitdaging aan en vertelt waarom iedereen het een keertje moet proberen.

FSR 101: A crash course on what the student council does for your student rights

03/02/2020 and

03/02/2020

Medium breaks down the influence that the Faculty Student Council of UvA's Faculty of Social and Behavioral Sciences has on our community and how you can participate to make a change.

Duolingo: The Boogieman of Language Apps

31/01/2020

31/01/2020

The green owl goes rogue - this article discusses Duolingo's (almost extreme) methods to coerce us into practicing our language skills.

mersin escort mersin escort mersin escort canlı tv konya escort