Media & Entertainment

Fake news alert: Politie pakt (nep)criminelen op

Steeds vaker komt nepnieuws in het nieuws. Het lijkt bijna een nieuwsonderwerp op zichzelf te worden. Niet alleen wordt nepnieuws ingezet voor politieke doeleinden, maar andere instanties gaan zich er ook mee bemoeien. Dat gebeurde namelijk vorige week toen bekend werd dat de Groningse politie, als onderdeel van hun strategie, bewust nepnieuws de wereld in slingerde om bewijs tegen een verdachte te verzamelen. In de journalistieke wereld zorgde dit nieuws voor heel wat onrust. Want als zelfs de politie nepnieuws verspreidt, wie kunnen we dan nog vertrouwen?

Nepnieuws als politiestrategie
Dagblad van het Noorden ontving vorig jaar een persbericht van de Groningse politie. De politie verzond bewust, zonder medeweten van de redactie in kwestie, een foutief persbericht. Het ging over een geweldsdelict tegen een prostituee uit 2005. In het bericht dat de politie verspreidde, stond dat er een doorbraak was in de zaak. Dit bleek niet zo te zijn, maar was er te weinig bewijs tegen de vermeende hoofdverdachte, Dennis J. In een poging om meer informatie te verzamelen werd nepnieuws als middel ingezet om verdacht gedrag bij J. te ontlokken.

Dagblad van het Noorden had inmiddels het bericht gepubliceerd. Vervolgens ging de Groningse politie de zogenaamde internettaps inzetten. Zij hielden hiermee het internetgedrag van Dennis J. met betrekking tot het nieuwsbericht in de gaten. Volgens de politie was dit onderdeel van een ruis strategie, waarbij doelbewust verwarring wordt gezaaid bij de verdachte. De politie hoopte zo dat de verdachte ongerust zou worden. Uiteindelijk leverde dit toch onvoldoende bewijs op tegen verdachte J. Later werd hij alsnog opgepakt, en is vijf jaar cel tegen hem geëist.

Kritische reacties vanuit de journalistiek
Dagblad van het Noorden was beslist niet blij met deze actie en zegt dat het vertrouwen tussen hen en de politie is beschadigd. Ook de NVJ, Nederlandse Vereniging van Journalistiek, keurt deze actie af. De vereniging is zelfs van plan om bij het Openbaar Ministerie en de politie protest aan te tekenen. Zij willen het verspreiden van nepnieuws door dit soort instanties zoveel mogelijk tegenhouden: “Dit kan tot gevolgen hebben dat het publiek het vertrouwen in media als onafhankelijke organisaties verliest”, zei Bunning. “Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt”.

De Nederlandse pers en politie staan lijnrecht tegenover elkaar

De Groningse politie is niet de enige
De Groningse politie is niet de enige die deze strategie toepast. Zo heeft politie uit Amerika in Californië precies hetzelfde gedaan. De politie wilde een criminele bende aanpakken, en gebruikte dezelfde strategie, namelijk het versturen van een nep-persbericht. Ook deze actie werd niet in dank afgenomen door de pers. Echter was dit voor hen wel een effectieve en goedkope manier om de bende aan te pakken. Zo werden zeventien bendeleden gearresteerd op verdenking van tien moorden. Een normaal onderzoek zou minimaal tot drie weken langer duren.

De vraag hierbij is dus wat zwaarder weegt: het verspreiden van nieuws dat feitelijk klopt, of het oppakken van criminelen? De Nederlandse pers en politie staan in deze stelling lijnrecht tegenover elkaar.

Cover: stevepb

Reacties

reacties

Petra van Gelsdorp
Petra is sinds het begin van dit schooljaar redacteur voor Mediummagazine. Zij houdt zich voornamelijk bezig met onderwerpen over de politiek en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van communicatie en journalistiek. Daarnaast schrijft zij ook voor andere (nieuws) websites, zoals PowNed, Frankwatching en SGXL.

    You may also like

    Comments are closed.